Co warto wiedzieć o materiałach?

Każdy powinien chociaż trochę wiedzieć coś o materiałach. To, co mamy na sobie jest bardzo ważne. To w dużej mierze dzięki odpowiednim doborze materiałów czujemy się swobodnie prawie jak w drugiej skórze.  Materiały różnią się od siebie pod różnymi aspektami. Zajmiemy się trzema podstawowymi parametrami.

SPLOT

Są dwa podstawowe rodzaje materiału, które dzielimy ze względu na splot. Są to tkaniny i dzianiny.

Tkaniny  – tkane są z dwóch rodzajów nitek: osnowy i wątku. Nitki są do siebie ustawione pod kątem prostym, i dlatego tkaniny nie są zbyt rozciągliwe lepiej trzymają swój kształt. Tkaniny mogą mieć różne rodzaje splotów np. splot płócienny, skośny lub atłasowy (satynowy)

Dzianiny – są wytworzone poprzez przeplatanie jednego rodzaju nitki w oczka. Dzięki temu są bardziej rozciągliwe i dużo lepiej dopasowują się do kształtów ciała. Taka odzież jest wygodniejsza niż ta z tkaniny – nie krępuje ruchów, wymaga mniejszej liczby cięć, by dobrze leżeć na sylwetce. Dzięki temu, ze można różnie przeplatać oczka prawe i oczka lewe, dzianiny różnią się od siebie wyglądem oraz właściwościami.

Dodatkowo mamy jeszcze kilka innych wyrobów włókienniczych:

Włókniny – otrzymuje się je poprzez wiązanie masy luźnych i odpowiednio uformowanych włókien przez przeszywanie, sklejanie lub igłowanie. Stosowane są jako wkłady usztywniające i wkłady termoizolacyjne do odzieży wierzchniej, a także jako artykuły jednorazowego użytku np. bieliznę i pościel szpitalną

Przędziny – są to wyroby włókiennicze, które powstają w wyniku przeszycia układów nitek lub ich sklejania. Używane do produkcji pieluszek i ręczników.

Wyroby plecione – są to koronki i tiule (stosowane do sukni balowych, welonów, oraz na firanki)

Filc – otrzymywany poprzez spilśnianie – proces łączenia włókien wełny lub mieszanki włókien naturalnych i sztucznych w zwartą masę. W produkcji odzieży stosuje się go głownie do wytwarzania elementów ozdobnych.

SKŁAD

Chyba najważniejszym podziałem wśród materiałów, jest klasyfikacja materiałów ze względu na rodzaj włókien, z jakich zostały wykonane. Takie same włókna mogą takie zawierać zarówno dzianiny jak i tkaniny.

 

WŁÓKNA NATURALNE

Pozyskiwane z roślin

  • bawełna – przewiewna, bardzo dobrze wchłania wodę, odporna na wysoką temperaturę, jednak bardzo się gniecie.
  • len – przewiewny, nie kurczy się,  bardzo dobrze wchłania wodę, chłodzi, bardzo się gniecie

Pozyskiwane od zwierząt

  • wełna owcza – ma bardzo dobre właściwości izolacyjne, grzeje lub chłodzi w zależności od potrzeb, jest higroskopijna, sprężysta, dosyć szorstka, posiada dużą kurczliwość.
  • moher – pozyskiwany od kóz angorskich, posiada takie same właściwości jak wełna, dodatkowo jest połyskliwy i puszysty, ale również łatwo mechaci się.
  • kaszmir – otrzymywany z kóz kaszmirskich, jest lekki i bardzo ciepły i miękki,
  • alpaka – z lam i alpak, właściwości podobne do kaszmiru,
  • angora – z królików angorskich, jest tak delikatna i miękka, że wymaga domieszek
  • jedwab – ma bardzo dobre właściwości izolacyjne, jest przewiewny, jednak mało odporny na działanie wody i potu, piękny połysk, miękkość.

WŁÓKNA SZTUCZNE

Wytwarzane są z surowców naturalnie występujących w przyrodzie.

  • wiskoza – to substancja powstająca z celulozy uzyskanej ze zwykłego drewna. Ten materiał jest niezbyt wytrzymały, gniecie się i elektryzuje, ale jest też dość przewiewne i higieniczne
  • lyocell/tencel – jest materiałem również produkowanym z celulozy drzewnej, lecz proces jego wytwarzanie jest bardziej ekologiczny. Materiał jest wytrzymały, higieniczny, nie rozciąga się i nie kurczy w wodzie.
  • włókno bambusowe – gniecie się, elektryzuje, ale jest też dość przewiewne i higieniczne

WŁÓKNA SYNTETYCZNE

Produkowane z polimerów niewystępujących w przyrodzie.

  • poliester – jest wytrzymały, jednak elektryzuje się, i jest nieprzewiewny, łatwo się pierze i prasuje
  • poliamid – bardzo wytrzymały, nieprzewiewny, łatwy w konserwacji,
  • elastan/spandex/lycra – są bardzo elastyczne, wymagają delikatniejszego prania, stosowane głównie jako domieszki zwiększające elastyczność.
  • akryl/anilana – jest miękki i lekki, elektryzuje się, jest nieprzewiewny, mało odporny na rozciąganie łatwo się mechaci

Aby poprawić właściwości materiałów często produkuje się przeróżnego rodzaju mieszanki. Bawełnę często miesza się z elastanem, by była bardziej sprężysta albo z poliestrem, by była bardziej wytrzymała. Do wełny natomiast, aby była bardziej miękka, dodaje się domieszki kaszmiru lub akrylu.

GRAMATURA

Gramatura to po prostu ciężar metra kwadratowego materiału wyrażony w gramach, czyli im grubszy i cięższy materiał tym ma większą gramaturę. Gramatura jednakże nie mówi nam nic o jakości tkaniny. O jej funkcjonalności decydują inne czynniki takie jak jej skład i przeznaczenie użytkowania. Tkaniny o mniejszej gramaturze są bardziej przewiewne, ale też dużo bardziej prześwitują.

Nie ma dobrych i złych materiałów, istnieją tylko materiały dobrze i źle dobrane do naszych potrzeb. Często bardzo szlachetne materiały wiszą w szafach ze względu na dość uciążliwą jak na przyzwyczajenia właściciela pielęgnację. Wybierając odzież i sprawdzając metkę musimy kierować się własnymi potrzebami i stylem życia. Dlatego osoby nie lubiące prasować, powinny wybierać materiały z domieszką włókien syntetycznych.  Osoby ceniące wygodę i komfort użytkowania powinny wybierać dziany z domieszkami bawełny i elastanu.