Jak używki wpływają na nasz organizm?

Używki są substancjami, które nie mają właściwości odżywczych. Mają natomiast działanie pobudzające na organizm człowieka poprzez oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy.

Sięgamy po nie szukając relaksu, pobudzenia czy zabawy. Ich stosowanie powoduje odprężenie, poprawę humoru, wzrost pewności siebie i poczucie lepszej kondycji. Niestety jest to działanie krótkoterminowe, używki szybko powodują uzależnienie. Organizm „domaga się” dostarczania kolejnych porcji używek, a ich brak powoduje niepokój, lęk, rozdrażnienie czy agresję. Takiemu uzależnieniu często towarzyszy wzrost tolerancji na używkę. Organizm domaga się stosowania coraz większych dawek. Brzmi groźnie! Niestety używki stosowane są na co dzień przez wiele osób, które nie zdają sobie sprawy z szkodliwości ich używania.

 

ALKOHOL

Najstarszą używką świata jest alkohol. Pierwsze przekazy o warzeniu i spożywaniu piwa pochodzą z ok. 4000 r. p.n.e. z terenów Mezopotamii. O problemach alkoholowych znajdziemy pierwsze wzmianki już ze starożytnego Egiptu, gdzie ograniczano zakazami picie w świątyniach. Alkohol należy do najbardziej niebezpiecznych substancji tego typu. Bezpośrednio po spożyciu ma działanie pobudzające, jednak po pewnym czasie powoduje spowolnienie i senność. Inne skutki uzależnione są od ilości spożytej dawki. A zbyt duża jego ilość prowadzi do zaburzeń koordynacji, osłabienia refleksu i sprawności intelektualnej, zaburzeń mowy, utraty kontroli nad zachowaniem, i może doprowadzić do upośledzenia oddechu i zagrożenia życia.

 

TYTOŃ:

Współcześnie tytoń uprawiany jest niemal na całej kuli ziemskiej. Jednak niekwestionowanym liderem jest Kuba. Tytoń przechodzi wiele etapów obróbki zanim stanie się papierosem.  Zawarta w nim nikotyna oddziałuje na tzw. system nagrody znajdujący się w mózgu, związany z odczuwaniem przyjemności, dzięki temu zwiększa się ilość dopaminy w połączeniach między neuronami, stymulując system nagradzania. Palenie tytoniu, powoduje zależność psychiczną, a także fizyczną. Po zaprzestaniu palenia uzależniony może mieć takie objawy jak: niepokój, drażliwość, frustracja, wzrost napięcia, trudności w koncentracji, nadmierna senność lub bezsenność, agresja, lęk, depresja oraz dolegliwości somatyczne: bóle głowy, zwolnienie akcji serca, wzrost apetytu i masy ciała, spadek ciśnienia czy dolegliwości żołądkowe.

 

HERBATA:

To napar przyrządzany z liści herbacianych. Herbata pochodzi z Chin, a współcześnie największymi potentatami w produkcji herbaty są Chiny i Indie, uprawiana jest także w innych krajach azjatyckich i w Afryce. Znane są różne rodzaje herbaty. Wszystkie pochodzą z tego samego krzaczka jednakże liście zostają poddane fermentacji dlatego też mamy herbatę czarną, zieloną, czerwoną, żółtą oraz białą.  We wszystkich herbatach znajduje się różna zawartość teiny nazywanej herbacianą kofeiną, najmniej ma żółta, a także zielona. Wypicie dużej ilości mocnej herbaty przed snem może przyczyniać się do bezsenności, nadmiar taniny (garbnika) niszczy witaminę B1, a polifenole mogą blokować wchłanianie żelaza.

 

KAWA:

Jest napojem sporządzanym z palonych, a następnie zmielonych ziaren kawowca.  Jest jednym z najchętniej spożywanych napojów na świcie. Z pewnością tak wysoką pozycję w hierarchii zapewniła sobie swym bogatym smakiem i aromatem. Głównym powodem, dla którego większość osób sięga po ten napar, jest zawartość pobudzającej kofeiny. Wypicie zbyt dużej ilości kawy utrudnia zasypianie, zwiększa uczucie lęku i niepokoju.

 

KAKAO:

Jest jedyną używką, która ma jakiekolwiek składniki odżywcze. Spożywamy go w postaci sproszkowanych ziaren kakaowca.  Na świecie istnieje bardzo dużo gatunków drzew kakaowych. Rosną one głównie w Ameryce Południowej: w Meksyku, w Wenezueli czy w Brazylii, spotykać je można także w Afryce. Stosowany jest jako składnik wielu wyrobów cukierniczych. Kakao zawiera teobrominę oraz kofeinę, które działają pobudzająco. Wyroby zawierające kakao mogą działać jak narkotyk, a ich spożywanie pobudza mózg do wydzielania endorfiny, potocznie zwanej hormonem szczęścia.

 

Nie zachęcamy Was do całkowitego zaprzestania stosowania wyżej wymienionych używek, (no może poza tytoniem) jednak pamiętajmy, że we wszystkim potrzebny jest umiar. Gdy uzależnienie od używek jest słabe lub jest w początkowym stadium to zazwyczaj nie wywołuje groźnych skutków. Jednak w szybkim tempie i niepostrzeżenie, uzależnienie może się pogłębić i spowodować niebezpieczne długofalowe konsekwencje.

9 tricków, które ułatwią rzucenie palenia

31 maja to Dzień Bez Papierosa. To świetna okazja aby przestać palić! A jeśli już podjąłeś decyzje o rzuceniu palenia? Gratulujemy! Przed Tobą dosyć trudna droga. Przedstawimy Ci zatem kilka tricków, które zagwarantują, że będzie Ci łatwiej.

Unikaj miejsc!

Papieros

Na ile to możliwe unikaj miejsc i okoliczności kojarzących się z paleniem. Być może palenie kojarzy nam się z konkretnym miejscem, np.: balkonem, kuchnią, przystankiem autobusowym.  Dobrym pomysłem może też być przearanżowanie pomieszczenia, w którym się paliło. Poprzestawiaj meble, kup nowe poduszki albo nawet przemaluj ściany. Omijaj też szerokim łukiem miejsca, w których wolno palić.

Uprzedź przyjaciół i rodzinę!

Papierosy - STOP

Powiedź osobom z twojego otoczenia, że rzucasz palenie i poproś o wyrozumiałość i wsparcie. Osoba rzucająca palenie często staje się rozdrażniona i chwiejna emocjonalnie, co może być dla niej i dla otoczenia bardzo uciążliwe.

Nagradzaj się!

Oszczędzanie

Wymyśl dla siebie jakiś system motywacyjny. Możesz nagradzać się za dzień lub za tydzień bez papierosa. Innym sposobem jest wrzucanie do skarbonki pieniędzy, które wydałoby się na paczki papierosów. Po kilku tygodniach może uzbierać się już niezła sumką. Można za nią kupić sobie coś do ubrania lub pojechać na wakacje! Dobrym pomysłem jest też przekazanie tych pieniędzy na cel charytatywny. Wtedy ma się jeszcze więcej powodów do zadowolenia!

Wypełnij pustkę!

Kostka antystresowa

Sprawdź jakie sytuacje kojarzą Ci się z paleniem, to może być picie porannej kawy, stresująca sytuacja lub przerwa w pracy, oglądanie filmu, czytanie gazety, spotkanie z przyjaciółmi, rozmowa przez telefon. Zastanów się teraz jak poradzić sobie z tą pustką. Każdy palacz musi sam znaleźć swój własny sposób. Z pomocą mogą przyjść rożne gadżety antystresowe.

Ogranicz alkohol.

Piwo

Alkohol i nikotyna wzmacniają swoje działanie, stymulując wydzielanie dopaminy ‒ która poprawia samopoczucie. Obie używki niwelują wzajemnie negatywne skutki ‒ alkohol rozluźnia i uspokaja, nikotyna pobudza i wyostrza zmysły.  Wobec tego osoby rzucające palenie powinny ograniczyć lub zupełnie przestać pić alkohol ‒ przynajmniej przez pierwsze tygodnie.

Pij mniej kawy!

Kawa i papieros

Jedno z najgorszych połączeń to kawa i papieros. Jednak dla wielu palaczy to jest jak rytuał. Połączenie kofeiny z dymem papierosowym ma niezwykle szkodliwe działanie na układ krwionośny.  Ich współdziałanie znacznie podwyższa stopień ich szkodliwości działania każdej z tych substancji z osobna. Rzucając palenie ogranicz jej picie. Podobnie jak w przypadku alkoholu ‒ przynajmniej na początku.

Zażywaj więcej ruchu!

Ruch

Jak już pisaliśmy wielokrotnie ‒ ruch dobry na wszystko. Wyzwala endorfiny, łagodzi stres i odwraca uwagę od chęci zapalenia papierosa. Ale najważniejsze jest to, że gdy po rzuceniu palenia masz większą ochotę na jedzenie, dzięki zwiększonemu wysiłkowi fizycznemu nie przybędziesz na wadze.

Prowadź napięty grafik!

Grafik

To jest bardzo proste: Im masz mniej czasu na palenie lub myślenie o paleniu tym łatwiej nie sięgnąć po następnego papierosa. Pierwsze tygodnie spędzaj intensywnie. Najlepiej wśród niepalących znajomych. Jeśli poinformowaliśmy znajomych o rzucaniu palenia łatwiej będzie nam to wypełnić to postanowienie przy kimś niż w samotności. Nie chcemy przecież okazać się ludźmi o słabej woli!

Przekąski i woda.

Woda z słomką

 

Możemy także popijać wodę lub podjadać niekaloryczne przekąski. Niech to będą warzywa pokrojone w słupki takie w kształcie i rozmiarze papierosa. Zalecenie jest także picie wody przez słomkę, które może zastąpić nam odruch zaciągania się.

 

Są palacze uzależnieni od samego nawyku i do pozbycia się nałogu wystarczy decyzja i silna wola i powyższe tricki. Ale jeśli mimo to nęka cię głód nikotynowy z dodatkowymi fizycznymi dolegliwościami to może być zespól abstynencki. Takim prawdziwym nałogowcom, fizycznie uzależnionym od narkotyku, jakim jest nikotyna, nie wystarczy silna wola. Wtedy powinniśmy iść do poradni antynikotynowej. Wykwalifikowani i doświadczenie lekarze pomogą nam skutecznie rzucić palenie.